Design a site like this with WordPress.com
เริ่มได้

ต้านเสรีนิยมใหม่ สร้างรัฐสวัสดิการ

โดย กองบรรณาธิการ

เสรีนิยมใหม่ (Neo-liberal) เป็นแนวคิดเศรษฐศาสตร์การเมืองที่มองว่ารัฐไม่ควรใช้งบประมาณให้บริการสวัสดิการต่างๆ กับคนจน ยกเว้นคนที่จนมากที่สุด ระดับล่างสุด โดยใช้วิธีพิสูจน์ความยากจนซึ่งมันไปลดทอนศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ด้วย และจะพยายามใช้งบประมาณให้น้อยที่สุด เพื่อที่จะไม่ต้องเก็บภาษีจากคนรวยภาคธุรกิจมากเกินไป โดยเฉพาะภาษีก้าวหน้า แต่จะเน้นเก็บภาษีทางอ้อมเช่น ภาษีมูลค่าเพิ่ม ที่เก็บจากคนส่วนใหญ่ที่เป็นคนจนแทน พวกเขามองว่าการเก็บภาษีคนรวยจะทำให้นายทุนขาดแรงจูงใจในการลงทุน และหลายกรณีมีการลดภาษีให้อีกด้วย

พวกเขามองว่าการให้สวัสดิการเป็นการ “สร้างวัฒนธรรมพึ่งพา” ดังคำเปรียบเปรยที่มักจะได้ยินบ่อยๆ “ควรให้เบ็ด มากกว่าให้ปลา” ในส่วนของรัฐจะถูกมองว่าเป็นการทำลาย “วินัยการคลัง” เป็นการใช้นโยบายประชานิยม แต่การนำงบประมาณรัฐมาอุ้มบริษัทต่างๆ ที่เป็นคนรวย ในวิกฤตเศรษฐกิจปี 2540 เป็นเรื่องที่มีวินัยการคลัง

รัฐสวัสดิการ เป็นระบบสวัสดิการแบบถ้วนหน้าครบวงจร เป็นระบบเดียวที่บริการบุคคลทุกกลุ่ม ทุกคน ทุกสัญชาติในรัฐ มีองค์ประกอบที่สำคัญ เช่น สวัสดิการในรูปแบบตัวเงิน รักษาพยาบาลและยาฟรี ที่อยู่อาศัยราคาถูกมีคุณภาพ การขนส่งมวลชนฟรี มีการสนับสนุนศิลปะวัฒนธรรมให้คนทั่วไปเข้าถึงได้ สื่อสารมวลชนที่ไม่แสวงกำไร ระบบนักสังคมสงเคราะห์ และที่สำคัญต้องมีการเก็บภาษีในอัตราก้าวหน้าที่เก็บจากคนรวยและภาคธุรกิจในอัตราสูงพิเศษ สำหรับรายได้ที่สูงมากๆ มันเป็นแนวคิดเพื่อลดความเหลื่อมล้ำในสังคม ระหว่างคนรวยกับคนจน ซึ่งมันช่วยลดแรงกดดันทางสังคม อาชญากรรมโดยรวมด้วย การเก็บภาษีประเภทนี้จะประกอบด้วย ภาษีรายได้กำไร ภาษีมรดก ทรัพย์สิน และที่ดิน เป็นต้น

รัฐสวัสดิการ เป็นแนวคิดของสำนัก “สังคมนิยมประชาธิปไตย” เป็นแนวสังคมนิยมสายปฏิรูป ที่เกิดขึ้นท่ามกลางบรรยากาศของแนวสังคมนิยมปฏิวัติที่เกิดขึ้นก่อนหน้านั้น ในรัสเซียปี 1917 (แนวเลนิน-ทร๊อทกี้) รวมถึงความพยายามปฏิวัติในเยอรมันในช่วงเวลาใกล้เคียงกัน ซึ่งอยู่ในช่วงสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง (1914-1918) โดยแนวคิดสังคมนิยมปฏิวัติ ที่ถูกปฏิวัติซ้อนโดยสตาลิน และพัฒนาไปเป็นแนวสายเหมาในบางประเทศ ยังมีอิทธิพลต่อคนหนุ่มสาวหลังจากนั้นอีกหลายปี จนสิ้นสุดสงครามเย็น (กำแพงเบอร์ลินถูกทำลาย ปี 1989 ซึ่งถือกันว่าเป็นสัญลักษณ์ของการสิ้นสุดสงครามเย็น)

หลังจากสงครามโลกครั้งที่หนึ่งผ่านไปราว 10 ปี ในปี 1929 เกิดวิกฤติเศรษฐกิจครั้งใหญ่ที่สุดของโลก มีระยะเวลานานถึง 10 ปีที่เรียกว่า Great Depression ซึ่งเป็นแรงกดดันหนึ่งของการเกิดสงครามโลกครั้งที่สอง(1939-1945) และเป็นหนึ่งของเหตุผลการปฏิวัติ 2475 (1932) ในไทยด้วย

การรัฐสวัสดิการตามแนวสังคมนิยมประชาธิปไตย เกิดขึ้นหลังสงครามโลกครั้งที่สอง เพื่อบรรเทาความไม่พอใจของทหารที่กลับมาจากการรบ หากการเสียสละชีวิตของคนหนุ่มสาวในสงครามไม่สามารถพัฒนาคุณภาพชีวิตใดๆ ได้เลย พรรคการเมืองสายต่างๆ แม้แต่พวกเสรีนิยมต่างสนับสนุนแนวคิดที่จะให้รัฐเข้ามาจัดการเศรษฐกิจ ตัวอย่างนักคิดคนสำคัญคือ จอห์น เมย์นาร์ด เคนส์ เขาเป็นผู้จัดการกองทุนที่เสนอแนวคิดที่เรียกว่า “กับดักสภาพคล่อง” เขาอธิบายว่าในภาวะวิกฤติถึงแม้ว่าจะมีเงิน(สภาพคล่อง) ในระบบเศรษฐกิจอยู่มาก แต่นายทุนเอกชนจะไม่ยอมลงทุน ด้วยขาดความเชื่อมั่น เขาเสนอให้รัฐมาจัดการวางแผนเรื่องนี้และลงทุนแทนเอกชนเพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจ

แต่พอมากลางทศวรรษที่ 70 เกิดวิกฤติเศรษฐกิจโลกรอบใหม่ จากปัญหาแนวโน้มการลดลงของอัตรากำไร และแนวคิดแบบเคนส์เริ่มใช้ไม่ได้ผล ไม่สามารถฟื้นกำไรได้ พวกเสรีนิยมที่เคยคล้อยตามแนวจัดการโดยรัฐของสำนักสังคมนิยมประชาธิปไตย ต่างหันหลังกลับไป “รื้อฟื้น” แนวคิดเสรีนิยมขึ้นใหม่ ที่เรียกกันว่า “เสรีนิยมใหม่” โดยมีนักคิดคนสำคัญคือ Milton Friedman (เขาเคยเป็นที่ปรึกษาเศรษฐกิจให้เผด็จการทหารปิโนเชต์ในชิลี) และนำไปปฏิบัติโดย มาร์กาเร็ต แธตเชอร์ นายกรัฐมนตรีอังกฤษ และ โรนัลด์ เรแกน ประธานาธิบดีสหรัฐ หลังจากนั้นแนวคิดนี้ก็เข้าไปมีอิทธิพลในองค์กรระหว่างประเทศ อย่าง ธนาคารโลก I.M.F W.T.O รวมถึง APEC ด้วย โดยรัฐมีบทบาทเพียงแค่ดูแลกติกา และช่วยเหลือคนที่จนมากๆ เท่านั้น

การต่อสู้ระหว่างประชาชนคนจน กรรมาชีพ ชาวนา ที่เป็นคนส่วนใหญ่ กับกลุ่มทุนที่เป็นคนส่วนน้อยที่ร่ำรวย ยังคงดำเนินต่อไปต่อเนื่อง ในทุกๆ การประชุมของพวกเสรีนิยม จะเจอการต่อต้านจากประชาชน บางครั้งจต้องหนีไปประชุมในที่ที่ประชาชนเดินทางไปประท้วงยาก การต่อสู้ดังกล่าวไม่ได้เป็นเส้นตรง แต่มีลักษณะเป็นกระแส บางครั้งขึ้นสูง บางครั้งลดต่ำลง ขบวนการประชาธิปไตยในไทยจำเป็นต้องทำความเข้าใจเรื่องเหล่านี้ เพราะการเมืองประชาธิปไตยกับปัญหาเศรษฐกิจปากท้องไม่สามารถแยกออกจากกันได้

***********************

ถ้าเห็นด้วยกับแนวทาง “องค์กรสังคมนิยมแรงงาน” เชิญสมัครสมาชิก https://forms.gle/2apcTWX7sB9YCVhU6

Advertisement
%d bloggers like this: